Mróz idzie! Jak zabezpieczyć instalację wodną przed zamarznięciem

Wystarczy jedna mroźna noc, żeby woda w nieosłoniętej rurze zamieniła się w lód i rozsadziła kran, złączkę albo wodomierz. Dobra wiadomość: zabezpieczenie instalacji przed zimą zajmuje zwykle jedno popołudnie i kosztuje dużo mniej niż naprawa. Poniżej znajdziesz praktyczne wskazówki naszych doradców – od kranu w ogrodzie, przez garaż i studzienkę wodomierzową, po domek letniskowy.

Dlaczego mróz jest groźny dla instalacji wodnej?

Zamarzająca woda zwiększa swoją objętość o około 9%. Lód w rurze działa jak tłok – napiera na wodę, której nie ma gdzie się podziać, i ciśnienie rośnie tak bardzo, że pęka najsłabszy element instalacji. Często nie jest to miejsce, w którym powstał korek lodowy, tylko zawór, złączka lub obudowa wodomierza kilka metrów dalej.

Podstępne jest to, że uszkodzenie zwykle ujawnia się dopiero po odwilży. Dopóki woda jest zamarznięta, nic nie cieknie – wyciek pojawia się, gdy lód stopnieje. Dlatego tak ważne jest, żeby zadbać o instalację przed pierwszymi przymrozkami.

1. Kran ogrodowy i zewnętrzne punkty poboru wody

Kran na elewacji lub w ogrodzie to element najbardziej narażony na mróz. Przed zimą:

1. Zakręć zawór odcinający zasilający kran – zwykle znajduje się w budynku, w piwnicy, kotłowni lub garażu.
2. Odkręć kran na zewnątrz i pozwól wypłynąć całej wodzie z odcinka rury.
3. Odłącz wąż ogrodowy i szybkozłączki – woda pozostawiona w wężu i złączce też zamarza.
4. Zostaw kran otwarty na zimę – dzięki temu resztki wody mają miejsce, żeby się rozszerzyć.

2. Rury w garażu, piwnicy, na poddaszu i w innych nieogrzewanych miejscach

Rury prowadzone przez nieogrzewany garaż, piwnicę, poddasze, wiatrołap czy przy ścianie zewnętrznej potrafią zamarznąć nawet wtedy, gdy w domu jest ciepło.

• Załóż otulinę izolacyjną dopasowaną do średnicy rury. Zadbaj o szczelne połączenia – sklej je taśmą i nie zostawiaj odkrytych miejsc przy kolanach, trójnikach i zaworach, bo to tam mróz „wchodzi” najłatwiej.
• W miejscach szczególnie narażonych (np. rura wchodząca do budynku, przewód w nieogrzewanym pomieszczeniu gospodarczym) sprawdzi się przewód grzejny do ochrony rur przed zamarzaniem, montowany pod otuliną.
• Ogranicz przeciągi – zamknij okienka piwniczne i drzwi garażu, uszczelnij przejścia rur przez ściany.
• Jeśli instalacja w garażu lub budynku gospodarczym nie jest używana zimą, najprościej odciąć ją zaworem i spuścić z niej wodę.

3. Wodomierz i studzienka wodomierzowa

Zamarznięty wodomierz to brak wody w domu, często też wyciek i koszt wymiany licznika. Warto wiedzieć, że regulaminy dostarczania wody zwykle nakładają na odbiorcę – czyli właściciela posesji – obowiązek zabezpieczenia wodomierza głównego przed zamarznięciem. Koszt wymiany zniszczonego przez mróz wodomierza może więc pokryć właściciel. Szczegóły znajdziesz w umowie z lokalnym przedsiębiorstwem wodociągowym.

Wodomierz w studzience

• Sprawdź, czy w studzience nie stoi woda – jeśli tak, usuń ją.
• Ociepl wodomierz i rury w studzience materiałem izolacyjnym, który nie chłonie wody (np. styropian, otulina). Wełnę mineralną stosuj tylko szczelnie zapakowaną w folię.
• Ociepl także pokrywę studzienki i sprawdź, czy dobrze przylega.
• Zostaw możliwość odczytu – izolacja powinna dać się łatwo zdjąć.

Wodomierz w budynku

• Zadbaj, żeby w pomieszczeniu była dodatnia temperatura, a okienka i drzwi były zamknięte.
• Jeśli wodomierz jest przy ścianie zewnętrznej lub w chłodnej piwnicy, zabezpiecz otuliną także odcinki rur przed nim i za nim.

4. Domek letniskowy i budynki nieużywane zimą

W budynku, który przez zimę nie będzie ogrzewany, samo zakręcenie wody nie wystarczy – wodę trzeba z instalacji usunąć.

1. Zakręć zawór główny wody.
2. Otwórz wszystkie krany (ciepła i zimna woda), baterię prysznicową i zawory przy urządzeniach.
3. Spuść wodę z instalacji przez zawór spustowy w najniższym punkcie. Jeśli instalacja ma kilka niskich punktów, spuść wodę z każdego z nich.
4. Opróżnij podgrzewacz wody, bojler i hydrofor zgodnie z instrukcją producenta. Pamiętaj, że w małych podgrzewaczach przepływowych woda łatwo zostaje w środku – w razie wątpliwości poproś instalatora o przedmuchanie instalacji.
5. Opróżnij spłuczkę i zadbaj o syfony – usuń z nich wodę albo wlej specjalny płyn niezamarzający przeznaczony do instalacji sanitarnych.
6. Zostaw krany otwarte do wiosny.

5. Wyjeżdżasz zimą? Nie wyłączaj całkiem ogrzewania

Ferie, święta u rodziny, kilka dni w górach – to dokładnie te momenty, kiedy w pustym domu dochodzi do awarii.

• Nie wyłączaj ogrzewania całkowicie. Obniż temperaturę albo włącz w termostacie lub regulatorze kotła tryb ochrony przed zamarzaniem.
• Zakręć zawór główny wody na czas wyjazdu – jeśli coś pęknie, woda nie zaleje domu. (Uwaga: dotyczy instalacji wodnej, nie instalacji c.o.)
• Otwórz drzwiczki szafek pod zlewem i umywalką przy ścianach zewnętrznych, żeby ciepłe powietrze docierało do rur.
• Poproś kogoś zaufanego, żeby przy dużych mrozach zajrzał do domu i sprawdził, czy ogrzewanie działa.

Rura już zamarzła – co robić?

1. Zakręć zawór zasilający zamarznięty odcinek.
2. Odkręć kran na końcu tego odcinka – topniejący lód i woda muszą mieć ujście.
3. Ogrzewaj rurę stopniowo suszarką do włosów lub termowentylatorem, zaczynając od strony kranu i przesuwając się w kierunku zatoru.
4. Po rozmrożeniu sprawdź instalację – obejrzyj rurę, złączki i zawory, czy nic nie cieknie.

Lista kontrolna przed zimą

• Kran ogrodowy odcięty, woda spuszczona, wąż odłączony
• Rury w garażu, piwnicy i na poddaszu w otulinie, bez przerw na łączeniach
• Wodomierz w studzience ocieplony, studzienka sucha, pokrywa szczelna
• Wiem, gdzie jest zawór główny wody, i da się go łatwo zakręcić
• Domek letniskowy: woda spuszczona, podgrzewacz i spłuczka opróżnione, krany otwarte
• Termostat ma ustawiony tryb ochrony przed zamarzaniem na czas wyjazdów

Najczęściej zadawane pytania